سند

اعتبار رای اکثریت

اعتبار راى اكثريت

كاظم قاضى ‏زاده 

مقدمه 

1- بى ترديد يكى از دستورهاى اسلام مشورت كردن است . غير از دو آيه شريفه و شاورهم فى الامر (1) ، و امرهم شورى بينهم (2) كه بر مطلوبيت مشورت دلالت مى‏كند، صدها روايت هم بر اين نكته تحريض نموده و يا مسلمانان را از عواقب ترك مشورت بر حذر داشته است. (3) 

اما از ديدگاه غالب دانشوران شيعى اين مشورت در امور فردى مسلمين مطلوب است. 

يعنى تك تك مسلمانان براى دست‏يابى به نظر برتر و راه بهتر در كارهاى خويش خوب است‏به ريسمان مشورت دست‏يازند. (4) در دوران‏هاى متاخر بحث جواز،مطلوبيتو يا حتى لزوم مشورت در عرصه هاى مختلف اجتماعى مورد توجه قرار گرفته است‏به طورمشخص طرح قضاوت شورايى از سوى فقهايى چون محقق حلى (صاحب شرايع‏الاحكام) (5) ،محمد حسن نجفى (صاحب جواهر الكلام) (6) ، محمد جواد عاملى(صاحب مفتاح الكرامه) (7) 

مطرح گرديده و هر كدام به نوعى درباره آن نظر مثبت داده‏اند. بحث مشورت در حكومت نيز گرچه از دير زمان مورد انكار متكلمان شيعه بود (به جهت اعتقاد بر ولايت ائمه معصومين و بطلان سقيفه) (8) ،اما در عصر حاضر نقش شورا در اين زمينه به هنگام غيبت امام غائب(عج) مورد توجه بعضى از فقيهان قرار گرفت و افرادى چون ميرزا محمد حسين نائينى(ره) (9) ، آخوند خراسانى، ميرزا حسين طهرانى، ملاعبدالله مازندرانى (10) ، علامه طباطبايى (11) ،آيه الله سيد محمد باقر صدر (12) ،آيه الله شهيد مطهرى (13) و رهبر معظم انقلاب آيه الله خامنه‏اى (14) هر كدام به نوعى به نقش اساسى شورا در حكومت، نظر مساعد ابراز نموده‏اند. از سوى ديگر با توجه به گستردگى و پيچيدگى روز افزون موضوعات و مسائل فقهى مسئله شورا در افتا و مرجعيت نيز از سوى عده‏اى از فقيهان و دانشمندان معاصر مطرح گرديده است. (15) 

قائلين به نقش شورا در حكومت ديدگاه يكسانى را ابراز ننموده‏اند: بعضى شورا را مصدر مشروعيت‏حاكم اسلامى در عصر غيبت دانسته‏اند (16) ، و عده‏اى به نقش الزام‏آور شورا در مكانيزم تصميم‏گيرى‏هاى كلان نظام اسلامى راى مساعد داشته‏اند (17) . البته جمع بين اين دو نيز ممكن است و مرحوم علامه طباطبايى(ره) در نگارش‏هاى مختصر و نسبتا مجمل خويش به نقش شورا در مشروعيت ومكانيزم تصميم‏گيرى‏اشاره نموده‏است. (18)  

ادامه در پیوست 

پرونده‌های پیوست

اعتبار راى اكثريت

45 KB
دریافت

دیدگاه‌ها

هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. نخستین نفر باشید.

ثبت دیدگاه

دیدگاه شما پس از تأیید ناظر منتشر می‌شود.